الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

30

تفسير مجمع البيان (فارسى)

« وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى إِماماً وَ رَحْمَةً » و پيش از اين قرآن ، و يا بگفتهء بعضى يعنى پيش از محمد - صلى اللَّه عليه و آله - كتاب موسى نيز او را تصديق كرده - زيرا حضرت موسى نيز در تورات بآمدن پيغمبر اسلام بشارت داده است - و آن كتاب پيشوا است كه در كارهاى دين از آن پيروى شود ، و رحمتى است يعنى نعمتى است از خداى تعالى بر بندگان ، و برخى گفته‌اند : سبب رحمتى است براى كسى كه بدان ايمان آورد . « أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ » يعنى اينان كه برهانى روشن از پروردگار خود دارند به قرآن ايمان آورند ، و برخى گفته‌اند ضمير به پيغمبر برگردد ، يعنى اينان بمحمد ايمان آورند . و تقدير آيه و معناى آن از اول تا اينجا اين گونه است كه : آيا كسى كه برهان روشنى از جانب پروردگار خود دارد ، و داراى بصيرت و بينايى است همانند كسى است كه برهان و بصيرتى ندارد . . . ؟ و برخى گفته‌اند : معناى آيه چنين است : آيا كسى كه برهانى از جانب پروردگار خود دارد و گواهى نيز بر صدق خود همراه دارد ، و پيش از آن نيز گواهى بر صدق خود داشته و بهمهء آنها ايمان آورده همانند كسى است كه زندگى و زيور دنيا را خواسته و بدانها ايمان نياورده است . . . ؟ « وَ مَنْ يَكْفُرْ بِهِ مِنَ الْأَحْزابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهُ » و هر كس از مشركان عرب و ساير دستجات كفار مانند يهود و نصارى و ديگران كه به قرآن - يا به حضرت محمد ( ص ) - كافر گردند و منكر او شوند آتش دوزخ جايگاه و مقرّ آنها است . و در حديث است كه پيغمبر - صلى اللَّه عليه و آله - فرمود : هيچ فرد از افراد امتها چه يهودى و چه نصرانى نيستند كه نبوت مرا بشنوند و آن گاه به من ايمان نياورند جز آنكه اهل دوزخند . « فَلا تَكُ فِي مِرْيَةٍ مِنْهُ » در شك و ترديد نباش . و خطاب در ظاهر متوجه رسول خدا است ولى منظور همهء مكلفين هستند ، و برخى گفته‌اند : تقدير آن چنين است كه : اى انسان و يا اى شنونده تو در شك و ترديد از أمر پروردگار خود مباش . « إِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ » كه براستى او - يعنى قرآن يا حضرت محمد - صلى اللَّه عليه و آله - يا خبرى را كه بشما داد حق است و از جانب خداى تعالى است .